Vyhanaščanskija baloty

Download PDF

Code:

Central coordinates:

Location:

Area:

IBA Criteria:

National conservation status:

International conservation status:

IBA Map:

Site description:

Буйнейшы ў Беларусі комплекс дробналіставых забалочаных лясоў, балот, рачных пойм і мелкаводных азёр.

Паўночная мяжа заказніка праходзіць па рэчышчы ракі Шчара. Пойма Шчары шырокая, моцна забалочаная. У ёй пераважаюць адкрытыя нізінныя балоты, якія перамяжоўваюцца з лазнякамі і пойменнымі лясамі. Далей, на поўдзень ад Шчары, размешчаны бяскрайнія прасторы забалочаных алешнікаў і беразнякоў, сярод якіх трапляюцца шматлікія нізінныя, пераходныя і нават верхавыя балоты. У паўднёвай частцы заказніка знаходзяцца два буйных, тыпова палескіх возеры: Выганашчанскае (2600 гектараў) і Бабровіцкае (947 гектараў). Парослыя хмызнякмі берагі азёр моцна забалочаны, большая частка берагавой лініі ўяўляе сабой сплавіну, дно высцелена сапрапелем. У цяперашні час азёры знаходзяцца ў стадыі пераходу ад высокаэўтрофных да дыстрафіруючых вадаёмаў і хутка зарастаюць надводнай і плаваючай расліннасцю. Возера Выганашчанскае злучана з рэкамі Шчара і Ясельда славутым каналам Агінскага, які калісьці служыў для лесасплаву і судаходства. Зараз у межах заказніка Агінскі канал адноўлены і выкарыстоўваецца ў турыстычных мэтах.

На тэрыторыі ТВП захавалась тыповая палеская флора, характэрная для гэтага рэгіёна да правядзення шырокамаштабнай меліярацыі і Выганашчанскія балоты можна лічыць эталоннай ААПТ для вывучэння натуральнай лакальнай флоры. Тут адзначана 547 відаў сасудзістых раслін (3 віда –дзеразы, 6 – хвашчоў, 8 – папарацей, 3 – голанасенных, 527 - пакрытанасенных).

З гаспадарчай дзейнасці ў заказніку пераважаюць лесакарыстанне, паляванне і рыбалоўства, збор грыбоў і ягад, нарыхтоўка лекавых раслін, турызм.

Habitats:

Большая частка тэрыторыі (35%) занята дробналіставымі лясамі, 30% пакрыта нізіннымі і пераходнымі балотамі, 15% – верхавымі балотамі, па 10% прыходзіцца на долю пойменных лугоў і высокапрадукцыйных азёр.

Birds:

Спалучэнне цяжкапраходных забалочаных лясоў, рачных пойм, адкрытых нізінных балот і высокапрадукцыйных азёр абумовіла ў заказніку наяўнасць дастаткова высокай колькасці шэрагу рэдкіх відаў птушак. На тэррыторыі ТВП адзначана 184 віда птушак, з якіх 160 відаў гняздзяцца або магчыма гняздзяцца, 24 віда сустракаюцца на зімоўцы або над час міграцый.

Унікальнасць заказніка падкрэсліваецца тым, што тут захаваліся адны з апошніх на Палессі папуляцый барадатай кугакаўкі Strix nebulosa (20-30 пар) і заходне-еўрапейскага падвіду глушца Tetrao urogallus mayor (15-25 самцоў), рэгулярна гняздуецца некалькі пар арлана-белахвоста Haliaeetus albicilla.

На ТВП гняздзіцца шмат відаў, якія знаходзяцца пад глабальнай пагрозай знікнення альбо прыроняных да іх: вяртлявая чаротаўка Acrocephalus paludicola, вялiкi арлец Aquila clanga, дубальт Gallinago media, вялiкi кулён Numenius arquata, вялiкi грыцук Limosa limosa.

Other animal groups:

Фауназаказніка разнастайная і ўключае 58 відаў звяроў, 7 рэптылій і 9 амфібій.

На тэрыторыі заказніка існуе адна з найбуйных у Беларусі груповак лася. Таксама шмат дзікоў і казуль.

Заказнік гуляе вялікае значэнні для захавання фауны рэптылій і амфібій. Тут знаходзіцца адна з найбуйных у Беларусі (па ўсёй бачнасці, іў цэнтральнай Еўропе) папуляцый гадзюкі - каштоўнага прамысловага віда. У возеры Выганашчанскае і па каналах адзначаецца балотная чарапаха Emys orbicularis, а па сухіх градах сярод балот - мядзянкаCoronella austriaca.

Populations of IBA trigger species:

SpeciesSeasonQuality of estimatePeriodQuality of estimateTrends (2000-2010)IBA criteria
1Ferruginous duckP+2005-2008Poor
2Black-throated diverP5-10 individuals2005-2008Poor
3BitternB13-15 males only2010Good
4Little bitternB0-3 males only2005-2008Poor
5Night heronN+2001-2009Poor
6Great white egretN10-15 individuals2005-2010Poor
7Black storkB4-7 breeding pairs2010Medium
8Black kiteB1-2 breeding pairs2000-2010Poor
9White-tailed eagleB4-5 breeding pairs2007Good
10Short-toed eagleB9 breeding pairs2007GoodB2
11Hen harrierB8-10 breeding pairs2001-2008MediumB2
12Lesser spotted eagleB3 breeding pairs2005-2008Good
13Spotted eagleB4-6 breeding pairs2008GoodA1
14Booted eagleB?0-1 breeding pairs2005-2008Poor
15OspreyP+2005-2010Poor
16KestrelB2-3 breeding pairs2005-2008Medium
17HobbyB3-5 breeding pairs2005-2008Medium
18Little crakeB?+2005-2008Poor
19CorncrakeB50-70 males only2009-2010Medium
20CraneB> 20 breeding pairs2005-2008Medium
21Great snipeB20-30 males only2005-2008MediumA1
22Black-tailed godwitB2-3 breeding pairs2005-2008Poor
23CurlewB> 2 breeding pairs2010Poor
24Common gullB2-3 breeding pairs2005-2008Good
25Whiskered ternB2-5 breeding pairs2010Poor
26Eagle owlB5-7 breeding pairs2005-2008GoodB2
27Pygmy owlB1-3 breeding pairs2010Medium
28Graet grey owlB20-30 breeding pairs2010Medium
29Short-eared owlB?0-5 breeding pairs2000-2010Medium
30KingfisherB1-3 breeding pairs2005-2008Good
31Green woodpeckerB+2000-2010Poor
32White-backed woodpeckerB+2000-2010Poor
33Three-toed woodpeckerB+2000-2010Poor
34Crested larkB5-10 breeding pairs2005-2010Poor
35Aquatic warblerB37-52 males only2010GoodA1

Other biodiversity:

Звяры: малая вячэрніца Nyctalusleisleri, паўночны кажанок Eptesicusnilssoni, соня-палчок Myoxusglis, арэшнікавая соня Muscardinusavellanarius, европейская рысьLynxlynx, барсук Melesmeles

Насякомыя: шчыгрынавы жужаль Carabuscoriaceus, рашэцісты жужаль Carabuscancellatus, жужаль менетрые Carabusmenetriesi, бліскучы жужаль Carabusnitens, фіялетавы жужаль Carabusviolaceus, медыцынская п’яўка Hirudomedicinalis, зялёны каромысел Aeschnaviridis, сенніца эдып Coenonymphaoedippus, тарфяннікавая жаўтушка Coliaspalaeno, мохавы чмель Bombusmuscorum, вялікі сплаўны павук Dolomedesplantarius.

Расліны: зубніца клубняносная Dentariabulbifera, цыбуля мядзведжая Alliumursinum, чараўнік зеленакветкавы Platantherachlorantha, лiлея кучаравая Liliummartagon, аўсянiца высокая Festucaaltissima, наяда вялікая Najasmajor, каулiнiя малая Cauliniaminor, падвей стройны Eriophorumgracile, увярэднiк скiпетрападобны Pedicularissceptrum-carolinum, мякатніца адналістая Malaxismonophyllos, альдраванда пухіраватая Aldrovandavesiculosa, неатыянта клабучковая Neottianthecucullata, тайнік сэрцападобны Listeracordata,тайнiк яйцападобны Listeraovata, венерын чаравік сапраўдны Cypripediumcalceolus, гарлянка пiрамiдальная Ajugapyramidalis, пылкагалоўнік даўгалісты Cephalantheralongifolia, луннiк ажываючы Lunariarediviva.

Threats:

  • Парушэнне гідралагічнага рэжыму ў выніку дрэнуючай дзейнасці разгалінавай сістэмы каналаў.
  • Пажары на асушаных тарфяніках.
  • Высечка лясоў.
  • Дістрафікацыя і зарастанне Выганашчанскага возера.
  • Зарастанне адкрытых нізінных балот і лугоў хмызняком.
  • Браканьерства.

Recommendations for the conservation:

Неабходна правесці спецыяльныя работы па ўсебаковаму вывучэнню сучаснага стану экасістэмы і распрацаваць на аснове гэтых дадзеных план кіравання.

References:

Асабістыя паведамленні: Астроўскі А.А., Дамброўскі В.Ч., Іваноў А.А., Левы С.В., Кіцель Д.А., Мялік А.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Вераб’ёў В.Н., Грычык В.В., Дзямянчык В.Т., Міндлін Г.А., Цішачкін А.К.)

Красная книга Республики Беларусь. Животные. — Мн., 2004. – 318 с.

Красная книга Республики Беларусь. Растения. – Мн., 2005. – 538 с.

Authors :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org
twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru