Sialiec

Download PDF

Code:

Central coordinates:

Location:

Area:

IBA Criteria:

National conservation status:

International conservation status:

IBA Map:

Site description:

Тэрыторыя ўключае вадасховішча «Сялец», буйнейшы комплекс сажалак рыбгаса (2500 гектараў) з аднайменнай назвай і лясы Ружанскай Пушчы, якія прылягаюць да гэтых штучных вадаёмаў з поўначы. Сярод лясных экасістэм па плошчы пераважаюць хваёвыя лясы і забалочаныя алешнікі ды беразнякі. Даволі значную плошчу займаюць яловыя лясы і ясеннікі, часам сустракаюцца дубравы і грабнякі. Вялікая колькасць паніжэнняў, сухіх грыў, малых рэчак надае лясам Ружанскай Пушчы надзвычайную мазаічнасць. Нізінныя балоты і забалочаныя лугі размешчаны, у асноўным, у поймах рэк. Частка тэрыторыі балот пакрыта драбналессем.

Праз лясны масіў працякаюць дзве невялікія, з вельмі звілістымі рэчышчамі і павольнай плынню, ракі – Хотава і Радагошч. Акрамя іх тэрыторыю дрэніруюць прытокі Хотавы і, у значна меншай ступені, сістэма каналаў, якая была пракладзена 50-60 гадоў таму назад.

Флора і фаўна заказніка вылучаецца вялікай відавой разнастайнасцю і наяўнасцю значнай колькасці рэдкіх і ахоўваемых відаў раслін (больш за 10 відаў) і жывёл (каля 15 відаў).

Вадасховішча і сажалкі рыбгаса пабудаваны на месцы забалочанай даліны ракі Ясельда, дзе ў апошнюю упадаюць яе прытокі Хатава і Радагошч. На вадасховішчы засталося некалькі вялікіх адкрытых астравоў, вусцевая зона моцна зарасла трыснягом. Вадасховішча і пруды рыбгаса “Сялец” утвараюць самы вялікі на беларусі комплекс прудоў.

Habitats:

Лясы – 55%, сажалкі рыбгаса – 13,3%, вадасховішча – 11%, сельска-гаспадарчыя ўгоддзі – 15%, нізінныя балоты – 5%, іншыя землі – 0,7%.

Birds:

На сажалках, дзякуючы наяўнасці вялікіх плошчаў надводнай расліннасці, мноству рыбы і штучных кармоў, склаліся выключна спрыяльныя ўмовы для гнездавання вадаплаўных птушак. Тэрыторыя рыбгаса з’яўляецца месцам гнездавання буйных папуляцый чаплі-бугая Botaurus stellaris, нырка-сівака Aythya ferina. У паслягнездавы перыяд тут канцэнтруецца больш за 20000 водна-балотных птушак. Найбольш шматлікімі ў гэты час з’яўляюцца лыска Fulica atra, качка-крыжанка Anas plathyrynchos, вялікі баклан Phalacrocorax carbo, шэрая Ardea cinerea і вялікая белая чаплі Egretta alba. Упершыню для Беларусі тут адзначана малы баклан Phalacrocorax pygmeus.

Спалучэнне сажалак рыбгаса і вялікага ляснога масіву стварае выключна спрыяльныя ўмовы для арлана-белахвоста Haliaeetus albicilla і пугача Bubo bubo. Вялікае значэнне для птушак мае рыбгас і ў перыяд міграцыі. У гэты час на спушчаных сажалках спыняюцца на кармленне тысячныя чароды розных відаў кулікоў, да 20 арланаў-белахвостаў, ад 5 да 15 асобін скапы Pandion haliaetus.

Other animal groups:

З млекакормячых неабходна адзначыць барсука Meles meles і наяўнасць пасялення баброў Castor fiber. Акрамя іх у заказніку сустракаюцца лось Alces alces, алень Cervus elaphus, казуля Capreolus capreolus, янотападобны сабака Nyctereutes procyonoides і выдра Lutra lutra.

Populations of IBA trigger species:

SpeciesSeasonQuality of estimatePeriodQuality of estimateTrends (2000-2010)IBA criteria
1Greylag gooseP+2000-2010Poor
2GadwallB15-25 breeding pairs2005-2008MediumB2
3PintailB+2000-2010Poor
4PochardB200-300 breeding pairs2005-2008MediumB3
5SmewP+2000-2010Poor
6GoosanderP+2000-2010Poor
7Red-necked grebeB+2000-2010Poor
8BitternB20-40 males only2005-2008MediumB2
9Little bitternB1-5 breeding pairs2008Medium
10Great white egretB5-10 breeding pairs2005Medium
11Great white egretP100-250 individuals2000-2010MediumA4i
12Black storkB+2005-2008Poor
13White-tailed eagleB4-6 breeding pairs2005-2008MediumB2
14Lesser spotted eagleB+2000-2010Poor
15OspreyB5-15 individuals2000-2010Poor
16HobbyB+2000-2010Poor
17Little crakeB+2000-2010Poor
18CraneB3-5 breeding pairs2010Medium
19Ringed ploverP+2000-2010Poor
20RuffP+2000-2010Poor
21Black-tailed godwitP+2000-2010Poor
22CurlewB?+2000-2010Poor
23GreenshankP+2000-2010Poor
24Little gullP+2000-2010Poor
25Common gullP+2000-2010Poor
26Whiskered ternP+2000-2010Poor
27Eagle owlB1-3 breeding pairs2005-2008Good
28Graet grey owlB2-3 breeding pairs2005-2008Good
29Bearded reedlingB+2000-2010Poor

Other biodiversity:

Звяры: зубр Bison bonasus, рысь Lynx lynx, барсук Melesmeles.

Расліны: баранец звычайны Huperziaselago, сон лугавы Pulsatillapratensis, кураслеп лясны Anemonesylvestris, гарлачык белы Nymphaeaalba, зубніца клубняносная Dentaria bulbifera, лiлея кучаравая Lilium martagon, тайнiк яйцападобны Listera ovata, касач сібірскі Iris sibirica, шпажнiк чарапiцавы Gladiolus imbricarus і інш.

Threats:

Лясныя экасістэмы:

  • суцэльныя рубкі на вялікіх паверхнях і у месцах гнездавання рэдкіх, у першую чаргу драпежных птушак;
  • так званае прыбіранне лесу ад захламлення і вырубванне сухастою. Прыводзіць да змяншэння колькасці мертвага дрэўна і добрых месц гнездавання для многмх відаў птушак;
  • Водныя экасістэмы:
  • позднія тэрміны напаўнення сажалак і значныя ваганні узроўню вады пад час гнездавога сезону вядуць часам да значнай гібелі гнёзд;
  • веснавое паляванне і на рыбгасе і на вадасховішчы з’яўляецца моцным фактарам беспакойства;
  • знішчэнне надводнай расліннасці без уліку экалагічных патрабаванняў асабліва ў веснавы і летні перыяды, прыводзіць да знішчэння гнёзд;
  • каранная рэканструкцыя ложа прудоў з поўным вынішчэннем надводнай расліннасці. Вядзе да знішчэння месцаў гнездавання вялікай колькасці рэдкіх птушак.
  • павышаная рэкрэацыйная нагрузка, асабліва у гнездавы сезон май-ліпень;
  • Балотныя экасістэмы:
  • зарастанне балот хмызняком;
  • асушальная меліярацыя;

Recommendations for the conservation:

  • вызначэнне месцаў гнездавання ахоўваемых лясных відаў птушак і перадача іх пад ахову;
  • поўная забарона на выдаленне мёртвага дрэўна ў лясах, а таксама на вырубку пашкоджанных і дуплістых дрэў;
  • вызначэнне і перадача пад ахову з абмежаваннем рэжымам гаспадарання, найбольш важных месцаў гнездавання ахоўваемых птушак на рыбгасе “Сялец”;
  • арганізацыя маніторынгу ТВП утвараючых відаў, а таксама іншых найбольш рэдкіх відаў;
  • поўная забарона на веснавое паляванне на рыбгасе і вадасховішчы;
  • вызначэнне месцаў спакою на вадасховішчы з поўнай забаронай палявання.

References:

Асабістыя паведамленні: Абрамчук А.В.

Абрамчук А.В., Абрамчук С.В. Большая белая цапля в Беларуси: распространение и экология. // Беркут. Т. 14, вып. 1. 2005. S. 50-55.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Астроўскі А.А., Грычык В.В., Казулін А.В., Міндлін Г.А., Парэйка А.А., Цішачкін А.К., Юрко В.В.)

Authors :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org
twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru