Turaŭskaje balonnie

Download PDF

Code:

Central coordinates:

Location:

Area:

IBA Criteria:

National conservation status:

International conservation status:

IBA Map:

Site description:

Тураўскі луг, які ў веснавы час уяўляе сабой сістэму акружаных павадкавай вадой астравоў, з’яўляецца ўнікальным, як па набору відаў, так і па колькасці, месцам гнездавання і прыпынку падчас сезонных міграцый кулікоў і іншых водна-балотных відаў птушак. ТВП уяўляе сабой участак прырэчышчнага поймавага луга, які размешчаны ў сярэднім цячэнні ракі Прыпяць і практычна цалкам затапляецца вадой у час веснавой паводкі. Дзякуючы спецыфічнаму месцазнаходжанню і гістарычна сфарміраванай сістэмы гаспадарання на гэтым участку поймы знаходзіцца адно з буйнейшых у Беларусі пасяленняў рэдкіх відаў кулікоў, у тым ліку і глабальна пагражаемага віду – дубальта Gallinago media.

Поймавыя лугі цалкам адкрытыя, сустракаюцца толькі асобныя кусты і купіны вярбы. Нізкае травяное покрыва абумоўлена як характарам глебы, так і інтэнсіўным выпасам жывёлы. Павышаныя ўчасткі чаргуюцца з паніжэннямі.

Пойма ў межах угоддзя адносна нізкая, забалочаная. Берагі ракі невысокія (1-3м), прырэчышчная частка ў выглядзе нешырокага павышэння выяўлена толькі месцамі, цэнтральная пойма плоскахвалістая і плоскагрывістая, прыцерасная пойма складаецца з лагчын, якія чаргуюцца з рэдкімі градамі. Агульны рэльеф угоддзя вызначаецца чаргаваннем невысокіх грыў і невялікіх паніжэнняў між імі, у якіх знаходзіцца мноства невялікіх часовых і пастаянных вадаёмаў. Найбольш узвышаная частка затапляецца вадой толькі ў гады экстрэмальна высокіх паводак. Вада ў паніжэннях трымаецца да канца траўня-сярэдзіны чэрвеня, у даждлівыя гады – на працягу ўсяго цёплага часу.

Патэнцыяльная ТВП знаходзіцца ў непасрэднай блізасці ад г. Тураў. Тым не менш, большая частка тэрыторыі у веснавы перыяд цяжкадаступная – на луг можна трапіць толькі на лодцы. Пасля сходу вады антрапагенная нагрузка тут значна павялічваецца. Асноўнай формай гаспадарчага выкарыстоўвання ўгоддзя ў гэты час з’яўляецца выпас жывёлы і дамашніх гусей. Тураўскі луг можа стаць адной з самых перспектыўных тэрыторый для развіцця арніталагічнага турызму. Ужо зараз яе стыхійна наведваюць шматлікія групы беларускіх і замежных турыстаў.

Флора Тураўскага луга складаецца, у асноўным з травяністай расліннасці і толькі невялікі ўчастак тэрыторыі пакрыты зараснікамі вербалозу.

Травастой на ўзвышшах бедны, моцна з’едзены і вытаптаны жывёлай, у паніжэннях – больш густы і высокі. Стан травянога покрыву ў многім залежыць ад вышыні веснавой паводкі – у гады з высокім узроўнем затаплення травастой пасля сходу вады развіты значна лепш, чым у гады з нізкім узроўнем паводкі. Праектыўнае пакрыццё наземнай расліннасці нераўнамернае – ад 10 да 100%, уздоўж рэчышча Прыпяці маюцца пясчаныя косы, практычна пазбаўленыя травастою. Да сярэдзіны лета травяністае покрыва на найбольш сухіх узвышаных месцах амаль цалкам выгарае. У складзе расліннасці найбольш звычайнымі з’яўляюцца наступныя віды: мятліца звычайная Agrostis vulgaris, метлюжок аднагадовы Poa annua, расходнік едкі Sedum acre, дуброўка гусіная Potentilla anserina, птарміка храсткаватая Ptarmica cartilaginea, лазаніца Lysimachia nummularia, казялец пякучы Ranunculus flammula; у паніжэннях – маннік водны Glyceria aquatica, асака лісіная Carex vulpina.

Habitats:

Пойвавы вільготны разнатраўны луг – 80%, рэчышчы і іх узбярэжжы – 10%, хмызнякі -10%.

Birds:

Тэрыторыя мае важнае значэнне для падтрымкі папуляцый цэлага шэрагу водна-балотных відаў птушак у час міграцый і гнездавання. На веснавым і асеннім пралётах тут спыняецца для адпачынку і кармёжкі глабальна пагражаемы від гусь-піскулька Anser erythropus, а таксама занесеныя ў Чырвоную кнігу Беларусі шэрая гусь Anser anser, качка-шылахвостка Anas acuta, белавокі нырок Aythya nyroca, залацістая сеўка Pluvialis apricaria, вялікі грыцук Limosa limosa і іншыя рэдкія віды птушак.

Вялікі інтарэс прадстаўляюць міграцыйныя скапленні баталёна Philomachus pugnax, якія дасягаюць у асобныя гады 50 тысяч асобін. Тураўскі луг у час веснавой міграцыі з’яўляецца адным з важнейшых у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе месцаў прыпынку баталёнаў для папаўнення энэргетычных рэсурсаў перад адпраўкай да асноўных месцаў гнездавання.

Ва ўгоддзі на гнездванні прадстаўлены ўвесь комлекс крычак, якія жывуць у Беларусі, у тым ліку і занесеныя ў Чырвоную кнігу малая крычка Sterna albifrons і белашчокая рыбачка Chlidonias hybrida. У асобныя гады тут гняздуецца малая Larus minutus і шызая чайкі Larus canus. У ліку іншых відаў-чырвонакніжнікаў на гнездаванні адзначаны качка-шылахвостка Anas acuta, вялікі грыцук Limosa limosa, крывок Haematopus ostralegus. Тут знаходзіцца адно з самых буйных у Беларусі каланіяльных пасяленняў куліка-марадункі Xenus cinereus і вялікага зуйка Charadrius hiaticula.

Other animal groups:

Тэрыафаўна ўгоддзя прадстаўлена некалькімі відамі мышападобных грызуноў і буразубак, з амфібій сустракаюцца травяная Rana temporaria и вастрамордая Rana terrestris жабы, комплекс зялёных жабаў Rana esculenta-complex, зялёная рапуха Bufo viridis, чырванабрухая жарлянка Bombina bombina і звычайная часночніца Pelobates fuscus.

Populations of IBA trigger species:

SpeciesSeasonQuality of estimatePeriodQuality of estimateTrendsIBA criteria
1Bean gooseP200-1000 individuals1996-2011Good
2White-fronted gooseP1000-3000 individuals1996-2011Good
3Lesser white-fronted gooseP0-10 individuals1996-2011Good
4Greylag gooseP0-15 individuals1996-2011Good
5WigeonP1000-3000 individuals2006-2011Good
6GadwallB0-5 breeding pairs2006-2011Good
7MallardP2000-3000 individuals2006-2011Good
8MallardB10-15 breeding pairs2006-2011Good
9PintailP500-1000 individuals2006-2011GoodB1i
10PintailB2-5 breeding pairs2006-2011Good
11GarganeyP500-1000 individuals2006-2011Good
12GarganeyB10-20 breeding pairs2006-2011Good
13ShovelerP600-1000 individuals2006-2011GoodB1i
14ShovelerB10-20 breeding pairs2006-2011Good
15PochardP2000-3000 individuals2006-2011Good
16PochardB0-10 breeding pairs2006-2011Good
17Ferruginous duckP0-10 individuals2006-2011Poor
18SmewP+2006-2011Good
19Red-brested goosanderP0-20 individuals2006-2011Good
20GoosanderP0-50 individuals2006-2011Good
21BitternB+2006-2011Poor
22Little bitternB+2006-2011Poor
23Night heronP+2006-2011Poor
24Great white egretP10-100 individuals2006-2011Good
25Spotted crakeB5-20 males only2006-2011Good
26Little crakeP+2006-2011Poor
27CorncrakeB3-5 males only2006-2011Good
28OystercatcherB+2006-2011Poor
29Ringed ploverB20-30 breeding pairs1996-2011Poor
30Golden ploverP100-500 individuals2006-2011Good
31RuffP20000-50000 individuals1996-2011GoodA4i
32RuffB0-10 breeding pairs1996-2011Good
33Jack snipeP+2006-2011Poor
34Great snipeB40-50 males only1996-2011GoodA1
35Black-tailed godwitP3000-5000 individuals2006-2011GoodA4i
36Black-tailed godwitB10-50 breeding pairs2006-2011GoodA1
37WhimbrelP+2006-2011Poor
38CurlewP+2006-2011Poor
39Spotted redshankB100-600 individuals2006-2011Good
40RedshankB200-300 breeding pairs2006-2011Good
41GreenshankP100-200 individuals2006-2011Good
42Marsh sandpiperB0-10 breeding pairs1996-2011Good
43Wood sandpiperP1000-3000 individuals2006-2011Good
44Terek sandpiperB10-20 breeding pairs1996-2011Good
45Little gullP+1996-2011Good
46Little gullB+1996-2011Poor
47Common gullP0-50 breeding pairs2006-2011Good
48Whiskered ternB100-500 individuals2006-2011Good
49Whiskered ternB0-100 breeding pairs2006-2011Good
50Black ternP100-1000 individuals2006-2011Poor
51Black ternB100-150 breeding pairs2006-2011GoodB2
52White-winged black ternP2000-10000 individuals2006-2011GoodA4i
53White-winged black ternB0-300 breeding pairs2006-2011Good

Other biodiversity:

не вызначана

Threats:

Выпас жывёлы, які рэгулюе стан травастою і стварае ўмовы для гнездавання кулікоў і чайкавых, у пэўны перыяд аказваецца згубным для іх яек і птушанят. Вядомыя выпадкі, калі невялікія статкі коней, якія пасліся на астравах, за адну ноч практычна цалкам знішчалі размешчаныя там гнездавыя калоніі кулікоў у некалькі дзесяткаў гнёздаў.

Recommendations for the conservation:

Для захавання гэтага ўнікальнага луга, які падтрымлівае папуляцыі цэлага шэрагу рэдкіх і ахоўваемых відаў водна-балотных птушак, неабходна забараніць асенняе і, асабліва, вясенняе паляванне; забараніць любыя работы, якія могуць выклікаць змяненне ландшафту і гідралагічнага рэжыму тэрыторыі; абмежаваць, а, па магчымасці, цалкам забараніць выпас жывёлы на лузе да 5 чэрвеня. Акрамя гэтага, для арганізацыі аховы і развіцця турызму мэтазгодна стварыць спецыяльны орган кіравання гэтай тэрыторыяй.

References:

Дадзеныя Тураўскай станцыяй кальцавання птушак падрыхтаваныя Карліонавай Н.В., Пінчуком П.У.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Жураўлёў Д.В., Зуёнак С.В., Карліонава Н.В., Клакоцкі В.П., Мангін Э.А., Мароз С.У., Натыканец В.У., Пінчук П.У.)

Authors :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org

Photo:

caretakers

News

29.12.2017

16.10.2017

28.09.2017

22.08.2017

03.08.2017

26.07.2017

22.06.2017

21.04.2017

17.08.2016

03.08.2016

17.05.2016

28.04.2016

12.04.2016

22.03.2016

17.12.2015

21.10.2015

11.08.2015

24.07.2015

09.05.2015

05.05.2015

twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru