Kaz`jany

Download PDF

Code:

Central coordinates:

Location:

Area:

IBA Criteria:

National conservation status:

International conservation status:

IBA Map:

Site description:

Заказнік уяўляе сабой складаны мазаічны комплекс верхавых балот, лясоў, заліўных лугоў, азёр і сельскагаспадарчых зямель. Тэрыторыя характарызуецца разнастайнасцю і кантрастнасцю экалагічных умоў, наяўнасцю ўнікальных прыродных комплексаў: буйных масіваў верхавых і пераходных балот (займаюць значную частку тэрыторыі), адкрытых нізінных балот, шматлікіх рэк і азёр, пясчаных дзюн; а таксама малапарушаных лясоў, у тым ліку і фрагментарных дубраў.

Рачная сетка гэтага рэгіёна належыць да басейна ракі Заходняя Дзвіна. Галоўны яе прыток – рака Обаль – працякае ўздоўж усходняй і паўднёвай межаў заказніка. На тэрыторыі заказніка Обаль прымае два правыя прытокі – рэкі Цэніца і Глыбачка. Поймы рэк слабавыражаныя, рэчышчы – звілістыя. Істотная роля ў фарміраванні ландшафтаў заказніка належыць азёрам, найбольш буйныя з іх – Мошна, Расалай і Красамай. Амаль усе яны – дыстрафіруючыя, мелкаводныя, маюць нізкія забалочаныя берагі і зарастаюць воднай расліннасцю.

Сельскагаспадарчыя землі (ралля, сенакосы, і выганы) складаюць 3% ад агульнай плошчы тэрыторыі. Паколькі ў заказніку пераважаюць забалочаныя лясы, лесакарыстанне тут абмежаванае. Тэрыторыя заказніка з’яўляецца традыцыйным месцам збору грыбоў і ягад мясцовым насельніцтвам.

Habitats:

Балоты верхавыя і пераходныя – 18%, лясы – 78,8% (у тым ліку: бярэзнікі – 40,7%, саснякі – 31,8%; ельнікі – 12,5%, чорнаальшаннікі – 9,2%, шэраальшаннікі – 3%, асіннікі – 2,6%), азёры – 1%, іншыя землі – 2,2%.

Birds:

На гнездаванні ў заказніку адзначана 175 відаў птушак, 44 віды занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.

ТВП Казьяны мае рэгіянальнае значэнне для захавання шэрагу відаў: чорны бусел Ciconia nigra, палявы лунь Circus cyaneus, скапа Pandion haliaetus, шэры журавель Grus grus, вялiкi кулён Numenius arquata. Акрамя таго, Казьяны маюць вялікае значэнне для птушак верхавых і пераходных балот. Тут гняздяцца сокал-шулёнак Falco vespertinus, пардва Lagopus lagopus, залацістая сеўка Pluvialis apricaria, сярэднi кулён Numenius phaeopus, кулiк-селянец Tringa nebularia. Колькасць звычайнага гогаля Bucephalaclangula на гнездаванні дасягае 30-40 пар.

Other animal groups:

Усяго адзначана 32 віда млекакормячых, 9 відаў амфібій, 5 відаў рэптылій.

Найбольш шматлікімі прадстаўнікамі млекакормячых, за выключэннем мышападобных грызуноў, з’яўляюцца заяц-бяляк, заяц-русак, андатра, бобр. Вельмі рэпрэзентатыўна на тэрыторыі ТВП прадстаўлена група драпежных звяроў.

Занесеныя ў Чырвоную кнігу віды млекакормячых фарміруюць тут даволі ўстойлівыя групоўкі: барсук Meles meles (10 пасяленняў), рысь Felis linx (5-8) і буры мядзведзь Ursus arctos (3-5 пасяленняў).

Populations of IBA trigger species:

SpeciesSeasonQuality of estimatePeriodQuality of estimateTrendsIBA criteria
1Willow grouseB10-20 breeding pairs2000-2010Medium
2Black-throated diverB1-2 breeding pairs2000-2010Medium
3BitternB5-8 males only2000-2010Medium
4Black storkB8-10 breeding pairs2000-2010MediumB2
5White-tailed eagleB1 breeding pairs2000-2010Good
6Short-toed eagleB3 breeding pairs2000-2010Good
7Hen harrierB5 breeding pairs2000-2010MediumB2
8Lesser spotted eagleB8-12 breeding pairs2000-2010Medium
9Golden eagleN+2000-2010Poor
10OspreyB3 breeding pairs2000-2010Good
11KestrelB15-20 breeding pairs2000-2010Medium
12Red-footed falconP+2000-2010Poor
13MerlinB6-8 breeding pairs2000-2010Medium
14HobbyB8-10 breeding pairs2000-2010Medium
15CraneB20-25 breeding pairs2000-2010MediumB2
16Golden ploverB30-50 breeding pairs2000-2010Medium
17WhimbrelB10-15 breeding pairs2000-2010Medium
18CurlewB10-20 breeding pairs2000-2010MediumB2
19GreenshankB20-30 breeding pairs2000-2010Medium
20Ural owlB4-5 breeding pairs2000-2010Medium
21Graet grey owlB1 breeding pairs2000-2010Poor
22Short-eared owlB3-6 breeding pairs2000-2010Medium

Other biodiversity:

Расліны: сфагнум ЛіндбергаSphagnumlindbergii, Менегацция продырявленная Menegazziapertusa, баранец звычайныHuperziaselago, бяроза карлікаваяBetulanana, рагулькі высокіяDelphiniumelatum, касач сібірскіIrissibirica, ядрушка даўгарогаяGymnadeniaconopsea, званочак шыракалiстыCampanulalatifolia, пярэсна еўрапейскаяTrolliuseuropaeus, ладдзян трохнадрэзаныCorallorhizatrifida, лiнея паўночнаяLinnaeaborealis, цыбуля мядзведжаяAlliumursinum, луннiк ажываючыLunariarediviva, марошка прысадзістаяRubuschamaemorus, асака малакветкаваяCarexpauciflora, асака залiўнаяCarexpaupercula, пустапялёснiк зялёныCoeloglossumviride, расiца прамежкаваяDroseraintermedia, тайнiк яйцападобныListeraovata, шпажнiк чарапiцавыGladiolusimbricatus.

Threats:

  • Асушэнне прылягаючых тэрыторый і выраўноўванне малых рэк (каля 60% рэчышчаў малых рэк, якія працякаюць па тэрыторыі заказніка, каналізавана) выклікалі парушэнні гідралагічнага рэжыму балота.
  • Лакальная здабыча торфу ў паўднёвай частцы тарфянога масіву Обаль-2.
  • Выпальванне расліннасці аказвае надзвычай шкодны ўплыў на флору і фауну заказніка, асабліва ва ўмовах сухой вясны.
  • Высечка карэнных лясоў – ельнікаў, а часам і альшанікаў, суправаджаецца рэзкім зніжэннем біялагічнай разнастайнасці.
  • Прамысловае рыбалоўства, якое ажыццяўляецца Віцебскім рыбгасам на адным з самых маляўнічых азёр – Мошна, можа стаць прычынай скарачэння яго рыбных запасаў.
  • Раслінныя сукцэсіі. На нізінных балотах адкрытыя ўчасткі зарастаюць хмызняком, што звязана, у асноўным, са змяншэннем сенакашэння.

Recommendations for the conservation:

Для больш эфектыўнай аховы і рацыянальнага выкарыстання біялагічнай разнастайнасці неабходна распрацаваць план кіравання заказнікам міжнароднага значэння.

У першую чаргу неабходна вырашыць наступныя найбольш важныя пытанні:

  • аптымізацыя гідралагічнага рэжыму;
  • распрацоўка рэжымаў землекарыстання (сельская, лясная і рыбная гаспадаркі, паляванне);
  • аднаўленне балот на выпрацаваных тарфяніках.

References:

Асабістыя паведамленні: Іваноўскі У.В.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Вынаеў Г.В., Іваноўскі У.В., Кузьменка У.Я.)

Научное и технико-экономическое обоснование реорганизации заказника «Козьянский», Минск, 1998 г.

Authors :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org
twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru