Код:

Географические координаты:

Административная принадлежность:

Площадь:

Критерии:

Национальный природоохранный статус:

Международный природоохранный статус:

Карта ТВП:

Общее описание:

Тэрыторыя ўключае вадасховішча «Сялец», буйнейшы комплекс сажалак рыбгаса (2500 гектараў) з аднайменнай назвай і лясы Ружанскай Пушчы, якія прылягаюць да гэтых штучных вадаёмаў з поўначы. Сярод лясных экасістэм па плошчы пераважаюць хваёвыя лясы і забалочаныя алешнікі ды беразнякі. Даволі значную плошчу займаюць яловыя лясы і ясеннікі, часам сустракаюцца дубравы і грабнякі. Вялікая колькасць паніжэнняў, сухіх грыў, малых рэчак надае лясам Ружанскай Пушчы надзвычайную мазаічнасць. Нізінныя балоты і забалочаныя лугі размешчаны, у асноўным, у поймах рэк. Частка тэрыторыі балот пакрыта драбналессем.

Праз лясны масіў працякаюць дзве невялікія, з вельмі звілістымі рэчышчамі і павольнай плынню, ракі – Хотава і Радагошч. Акрамя іх тэрыторыю дрэніруюць прытокі Хотавы і, у значна меншай ступені, сістэма каналаў, якая была пракладзена 50-60 гадоў таму назад.

Флора і фаўна заказніка вылучаецца вялікай відавой разнастайнасцю і наяўнасцю значнай колькасці рэдкіх і ахоўваемых відаў раслін (больш за 10 відаў) і жывёл (каля 15 відаў).

Вадасховішча і сажалкі рыбгаса пабудаваны на месцы забалочанай даліны ракі Ясельда, дзе ў апошнюю упадаюць яе прытокі Хатава і Радагошч. На вадасховішчы засталося некалькі вялікіх адкрытых астравоў, вусцевая зона моцна зарасла трыснягом. Вадасховішча і пруды рыбгаса “Сялец” утвараюць самы вялікі на беларусі комплекс прудоў.

Основные биотопы:

Лясы – 55%, сажалкі рыбгаса – 13,3%, вадасховішча – 11%, сельска-гаспадарчыя ўгоддзі – 15%, нізінныя балоты – 5%, іншыя землі – 0,7%.

Птицы:

На сажалках, дзякуючы наяўнасці вялікіх плошчаў надводнай расліннасці, мноству рыбы і штучных кармоў, склаліся выключна спрыяльныя ўмовы для гнездавання вадаплаўных птушак. Тэрыторыя рыбгаса з’яўляецца месцам гнездавання буйных папуляцый чаплі-бугая Botaurus stellaris, нырка-сівака Aythya ferina. У паслягнездавы перыяд тут канцэнтруецца больш за 20000 водна-балотных птушак. Найбольш шматлікімі ў гэты час з’яўляюцца лыска Fulica atra, качка-крыжанка Anas plathyrynchos, вялікі баклан Phalacrocorax carbo, шэрая Ardea cinerea і вялікая белая чаплі Egretta alba. Упершыню для Беларусі тут адзначана малы баклан Phalacrocorax pygmeus.

Спалучэнне сажалак рыбгаса і вялікага ляснога масіву стварае выключна спрыяльныя ўмовы для арлана-белахвоста Haliaeetus albicilla і пугача Bubo bubo. Вялікае значэнне для птушак мае рыбгас і ў перыяд міграцыі. У гэты час на спушчаных сажалках спыняюцца на кармленне тысячныя чароды розных відаў кулікоў, да 20 арланаў-белахвостаў, ад 5 да 15 асобін скапы Pandion haliaetus.

Другие группы животных:

З млекакормячых неабходна адзначыць барсука Meles meles і наяўнасць пасялення баброў Castor fiber. Акрамя іх у заказніку сустракаюцца лось Alces alces, алень Cervus elaphus, казуля Capreolus capreolus, янотападобны сабака Nyctereutes procyonoides і выдра Lutra lutra.

Состояние редких видов птиц:

ВидыСтатусКоличествоГод/период оценкиТочность оценкиТренды (2000-2010)Критерий ТВП
1Гусь серыймг+2000-2010П
2Утка сераягн15-25 п2005-2008ЭB2
3Шилохвостьгн+2000-2010П
4Чернеть красноголоваягн200-300 п2005-2008ЭB3
5Лутокмг+2000-2010П
6Крохаль большоймг+2000-2010П
7Поганка серощекаягн+2000-2010П
8Выпь большаягн20-40 с2005-2008ЭB2
9Выпь малаягн1-5 п2008Э
10Цапля большая белаягн5-10 п2005Э
11Цапля большая белаямг100-250 ос2000-2010ЭA4i
12Черный аистгн+2005-2008П
13Орлан-белохвостгн4-6 п2005-2008ЭB2
14Малый подорликгн+2000-2010П
15Скопагн5-15 ос2000-2010П
16Чеглокгн+2000-2010П
17Погоныш малыйгн+2000-2010П
18Журавль серыйгн3-5 п2010Э
19Галстучникмг+2000-2010П
20Турухтанмг+2000-2010П
21Веретенник большоймг+2000-2010П
22Кроншнеп большойгн?+2000-2010П
23Улит большоймг+2000-2010П
24Чайка малаямг+2000-2010П
25Чайка сизаямг+2000-2010П
26Крачка белощекаямг+2000-2010П
27Филингн1-3 п2005-2008Т
28Неясыть бородатаягн2-3 п2005-2008Т
29Синица усатаягн+2000-2010П

Другие редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды:

Звяры: зубр Bison bonasus, рысь Lynx lynx, барсук Melesmeles.

Расліны: баранец звычайны Huperziaselago, сон лугавы Pulsatillapratensis, кураслеп лясны Anemonesylvestris, гарлачык белы Nymphaeaalba, зубніца клубняносная Dentaria bulbifera, лiлея кучаравая Lilium martagon, тайнiк яйцападобны Listera ovata, касач сібірскі Iris sibirica, шпажнiк чарапiцавы Gladiolus imbricarus і інш.

Угрозы:

Лясныя экасістэмы:

  • суцэльныя рубкі на вялікіх паверхнях і у месцах гнездавання рэдкіх, у першую чаргу драпежных птушак;
  • так званае прыбіранне лесу ад захламлення і вырубванне сухастою. Прыводзіць да змяншэння колькасці мертвага дрэўна і добрых месц гнездавання для многмх відаў птушак;
  • Водныя экасістэмы:
  • позднія тэрміны напаўнення сажалак і значныя ваганні узроўню вады пад час гнездавога сезону вядуць часам да значнай гібелі гнёзд;
  • веснавое паляванне і на рыбгасе і на вадасховішчы з’яўляецца моцным фактарам беспакойства;
  • знішчэнне надводнай расліннасці без уліку экалагічных патрабаванняў асабліва ў веснавы і летні перыяды, прыводзіць да знішчэння гнёзд;
  • каранная рэканструкцыя ложа прудоў з поўным вынішчэннем надводнай расліннасці. Вядзе да знішчэння месцаў гнездавання вялікай колькасці рэдкіх птушак.
  • павышаная рэкрэацыйная нагрузка, асабліва у гнездавы сезон май-ліпень;
  • Балотныя экасістэмы:
  • зарастанне балот хмызняком;
  • асушальная меліярацыя;

Рекомендации по сохранению:

  • вызначэнне месцаў гнездавання ахоўваемых лясных відаў птушак і перадача іх пад ахову;
  • поўная забарона на выдаленне мёртвага дрэўна ў лясах, а таксама на вырубку пашкоджанных і дуплістых дрэў;
  • вызначэнне і перадача пад ахову з абмежаваннем рэжымам гаспадарання, найбольш важных месцаў гнездавання ахоўваемых птушак на рыбгасе “Сялец”;
  • арганізацыя маніторынгу ТВП утвараючых відаў, а таксама іншых найбольш рэдкіх відаў;
  • поўная забарона на веснавое паляванне на рыбгасе і вадасховішчы;
  • вызначэнне месцаў спакою на вадасховішчы з поўнай забаронай палявання.

Источники информации:

Асабістыя паведамленні: Абрамчук А.В.

Абрамчук А.В., Абрамчук С.В. Большая белая цапля в Беларуси: распространение и экология. // Беркут. Т. 14, вып. 1. 2005. S. 50-55.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Астроўскі А.А., Грычык В.В., Казулін А.В., Міндлін Г.А., Парэйка А.А., Цішачкін А.К., Юрко В.В.)

Составители :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org
twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru