Код:

Географические координаты:

Административная принадлежность:

Площадь:

Критерии:

Национальный природоохранный статус:

Международный природоохранный статус:

Карта ТВП:

Общее описание:

Заказнік уяўляе сабой складаны мазаічны комплекс верхавых балот, лясоў, заліўных лугоў, азёр і сельскагаспадарчых зямель. Тэрыторыя характарызуецца разнастайнасцю і кантрастнасцю экалагічных умоў, наяўнасцю ўнікальных прыродных комплексаў: буйных масіваў верхавых і пераходных балот (займаюць значную частку тэрыторыі), адкрытых нізінных балот, шматлікіх рэк і азёр, пясчаных дзюн; а таксама малапарушаных лясоў, у тым ліку і фрагментарных дубраў.

Рачная сетка гэтага рэгіёна належыць да басейна ракі Заходняя Дзвіна. Галоўны яе прыток – рака Обаль – працякае ўздоўж усходняй і паўднёвай межаў заказніка. На тэрыторыі заказніка Обаль прымае два правыя прытокі – рэкі Цэніца і Глыбачка. Поймы рэк слабавыражаныя, рэчышчы – звілістыя. Істотная роля ў фарміраванні ландшафтаў заказніка належыць азёрам, найбольш буйныя з іх – Мошна, Расалай і Красамай. Амаль усе яны – дыстрафіруючыя, мелкаводныя, маюць нізкія забалочаныя берагі і зарастаюць воднай расліннасцю.

Сельскагаспадарчыя землі (ралля, сенакосы, і выганы) складаюць 3% ад агульнай плошчы тэрыторыі. Паколькі ў заказніку пераважаюць забалочаныя лясы, лесакарыстанне тут абмежаванае. Тэрыторыя заказніка з’яўляецца традыцыйным месцам збору грыбоў і ягад мясцовым насельніцтвам.

Основные биотопы:

Балоты верхавыя і пераходныя – 18%, лясы – 78,8% (у тым ліку: бярэзнікі – 40,7%, саснякі – 31,8%; ельнікі – 12,5%, чорнаальшаннікі – 9,2%, шэраальшаннікі – 3%, асіннікі – 2,6%), азёры – 1%, іншыя землі – 2,2%.

Птицы:

На гнездаванні ў заказніку адзначана 175 відаў птушак, 44 віды занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.

ТВП Казьяны мае рэгіянальнае значэнне для захавання шэрагу відаў: чорны бусел Ciconia nigra, палявы лунь Circus cyaneus, скапа Pandion haliaetus, шэры журавель Grus grus, вялiкi кулён Numenius arquata. Акрамя таго, Казьяны маюць вялікае значэнне для птушак верхавых і пераходных балот. Тут гняздяцца сокал-шулёнак Falco vespertinus, пардва Lagopus lagopus, залацістая сеўка Pluvialis apricaria, сярэднi кулён Numenius phaeopus, кулiк-селянец Tringa nebularia. Колькасць звычайнага гогаля Bucephalaclangula на гнездаванні дасягае 30-40 пар.

Другие группы животных:

Усяго адзначана 32 віда млекакормячых, 9 відаў амфібій, 5 відаў рэптылій.

Найбольш шматлікімі прадстаўнікамі млекакормячых, за выключэннем мышападобных грызуноў, з’яўляюцца заяц-бяляк, заяц-русак, андатра, бобр. Вельмі рэпрэзентатыўна на тэрыторыі ТВП прадстаўлена група драпежных звяроў.

Занесеныя ў Чырвоную кнігу віды млекакормячых фарміруюць тут даволі ўстойлівыя групоўкі: барсук Meles meles (10 пасяленняў), рысь Felis linx (5-8) і буры мядзведзь Ursus arctos (3-5 пасяленняў).

Состояние редких видов птиц:

ВидыСтатусКоличествоГод/период оценкиТочность оценкиТрендыКритерий ТВП
1Куропатка белаягн10-20 п2000-2010Э
2Гагара чернозобаягн1-2 п2000-2010Э
3Выпь большаягн5-8 с2000-2010Э
4Черный аистгн8-10 п2000-2010ЭB2
5Орлан-белохвостгн1 п2000-2010Т
6Змееядгн3 п2000-2010Т
7Лунь полевойгн5 п2000-2010ЭB2
8Малый подорликгн8-12 п2000-2010Э
9Беркутзал+2000-2010П
10Скопагн3 п2000-2010Т
11Пустельга обыкновеннаягн15-20 п2000-2010Э
12Кобчикмг+2000-2010П
13Дербникгн6-8 п2000-2010Э
14Чеглокгн8-10 п2000-2010Э
15Журавль серыйгн20-25 п2000-2010ЭB2
16Ржанка золотистаягн30-50 п2000-2010Э
17Кроншнеп среднийгн10-15 п2000-2010Э
18Кроншнеп большойгн10-20 п2000-2010ЭB2
19Улит большойгн20-30 п2000-2010Э
20Неясыть длиннохвостаягн4-5 п2000-2010Э
21Неясыть бородатаягн1 п2000-2010П
22Сова болотнаягн3-6 п2000-2010Э

Другие редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды:

Расліны: сфагнум ЛіндбергаSphagnumlindbergii, Менегацция продырявленная Menegazziapertusa, баранец звычайныHuperziaselago, бяроза карлікаваяBetulanana, рагулькі высокіяDelphiniumelatum, касач сібірскіIrissibirica, ядрушка даўгарогаяGymnadeniaconopsea, званочак шыракалiстыCampanulalatifolia, пярэсна еўрапейскаяTrolliuseuropaeus, ладдзян трохнадрэзаныCorallorhizatrifida, лiнея паўночнаяLinnaeaborealis, цыбуля мядзведжаяAlliumursinum, луннiк ажываючыLunariarediviva, марошка прысадзістаяRubuschamaemorus, асака малакветкаваяCarexpauciflora, асака залiўнаяCarexpaupercula, пустапялёснiк зялёныCoeloglossumviride, расiца прамежкаваяDroseraintermedia, тайнiк яйцападобныListeraovata, шпажнiк чарапiцавыGladiolusimbricatus.

Угрозы:

  • Асушэнне прылягаючых тэрыторый і выраўноўванне малых рэк (каля 60% рэчышчаў малых рэк, якія працякаюць па тэрыторыі заказніка, каналізавана) выклікалі парушэнні гідралагічнага рэжыму балота.
  • Лакальная здабыча торфу ў паўднёвай частцы тарфянога масіву Обаль-2.
  • Выпальванне расліннасці аказвае надзвычай шкодны ўплыў на флору і фауну заказніка, асабліва ва ўмовах сухой вясны.
  • Высечка карэнных лясоў – ельнікаў, а часам і альшанікаў, суправаджаецца рэзкім зніжэннем біялагічнай разнастайнасці.
  • Прамысловае рыбалоўства, якое ажыццяўляецца Віцебскім рыбгасам на адным з самых маляўнічых азёр – Мошна, можа стаць прычынай скарачэння яго рыбных запасаў.
  • Раслінныя сукцэсіі. На нізінных балотах адкрытыя ўчасткі зарастаюць хмызняком, што звязана, у асноўным, са змяншэннем сенакашэння.

Рекомендации по сохранению:

Для больш эфектыўнай аховы і рацыянальнага выкарыстання біялагічнай разнастайнасці неабходна распрацаваць план кіравання заказнікам міжнароднага значэння.

У першую чаргу неабходна вырашыць наступныя найбольш важныя пытанні:

  • аптымізацыя гідралагічнага рэжыму;
  • распрацоўка рэжымаў землекарыстання (сельская, лясная і рыбная гаспадаркі, паляванне);
  • аднаўленне балот на выпрацаваных тарфяніках.

Источники информации:

Асабістыя паведамленні: Іваноўскі У.В.

Скарбы прыроды Беларусi. – Мн.: Беларусь, 2005. – 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Вынаеў Г.В., Іваноўскі У.В., Кузьменка У.Я.)

Научное и технико-экономическое обоснование реорганизации заказника «Козьянский», Минск, 1998 г.

Составители :


* Использование размещенной здесь неопубликованной информации для научных публикаций без письменного соглашения ее авторов запрещено. В случае использования части контента или страницы целиком на других интернет-ресурсах, обязательна ссылка на авторов и сайт iba.ptushki.org
twitter.com facebook.com vkontakte.ru odnoklassniki.ru mail.ru yandex.ru